Një grup kërkimor nga Spitali i Fëmijëve të Klinikës Universitare të Mynihut vërtetoi për herë të parë të ashtuquajturin “efekti i fermës”, falë të cilit fëmijët që janë rritur në fshat apo ferma bujqësore preken shumë më rrallë nga rinitet alergjike, astma dhe neurodermatiti sesa fëmijët që rriten në qytet. Ekipi hulumtues arriti të ndjekë të gjithë zinxhirin biologjik të veprimit të të ashtuquajturit “efekti i fermës” te baktere që janë pjesë e mikrobiomës në zorrët e lopës.
Gjatë procesit të tretjes, këto baktere që gjenden në zorrët e lopës, prodhojnë substanca metabolike dhe i lëshojnë ato në ajrin e stallës. Kur njerëzit i thithin këto substanca, receptorët imunitarë në qelizat e rrugëve të frymëmarrjes në mushkëri reagojnë ndaj tyre. Sipas studimit këto baktere janë përgjegjëse për rreth dy të tretat e efektit mbrojtës kundër astmës alergjike dhe për afërsisht 50% të efektit mbrojtës kundër riniteve alergjike dhe neurodermatitit. Megjithatë rol luajnë edhe gjenet e fëmijëve, pra predispozita familjare ndaj alergjive.
BIOINFORMATIKA DHE ANALIZA GJENETIKE
Me ndihmën e bioinformatikës dhe të metodave moderne të analizës gjenetike tani u bë i mundur bashkimi dhe vlerësimi i të gjitha të dhënave, shpjegon Markus Ege, drejtues i studimit thotë se: “Ne kemi identifikuar dy baktere që vijnë nga mikrobioma e zorrëve të lopës dhe që janë vendimtare për efektin mbrojtës. Megjithatë për ne kanë më pak rëndësi emrat apo llojet e baktereve sesa funksioni i tyre. Sepse ndikim te njeriu kanë vetëm produktet e metabolizmit të tyre”.
1000 DITËT E PARA TË JETËS VENDIMTARE PËR MBROJTJEN NGA ALERGJITË
Në fshat ose në mjedisin e fermës fëmijët bien në kontakt me një larmi të madhe mikroorganizmash. Kjo shumëllojshmëri konsiderohet vendimtare për stërvitjen e sistemit imunitar të fëmijës, sepse e ndihmojnë trupin të mësojë të dallojë patogjenët e rrezikshëm nga alergjenët e padëmshëm. Vendimtar në këtë proces është mikrobioma e zorrëve dhe e lëkurës së njeriut. Në të përfshihen jo vetëm bakteret, por edhe kërpudha, viruse dhe bakteriofagë. Për parandalimin e alergjive një rol të rëndësishëm luajnë si kjo shumëllojshmëri mikroorganizmash, ashtu edhe koncepti i 1.000 ditëve të para të jetës.
Sistemi imunitar formësohet që në fëmijërinë e hershme. Prandaj ekspertët u rekomandojnë nënave që, që gjatë shtatzënisë dhe më pas të kalojnë sa më shumë kohë në natyrë me foshnjën ose fëmijën e vogël. Zbulimet e reja do të verifikohen në laborator me qëllim që të deshifrohen mekanizmat molekularë dhe qelizorë të të ashtuquajturit “efekti i fermës”. Synimi afatgjatë është zhvillimi i formave të reja të parandalimit ose i barnave që mund të stërvitin sistemin imunitar, pa qenë e nevojshme që fëmijët të qëndrojnë në stalla lopësh.