Bashkimi Evropian e ka ndaluar tashmë substancën, ndërsa në Mbretërinë e Bashkuar, që nga 15 gushti, prodhuesit nuk mund të hedhin në treg produkte të reja që e përmbajnë atë. Produktet ekzistuese mund të shiten dhe të përdoren nga sallonet deri më 14 shkurt të vitit pasardhës. Për shumicën e klienteve, megjithatë, ndryshimi vështirë se do të vihet re
Manikyri me xhel është kthyer për shumë njerëz në një luks të vogël dhe praktik: pamje me shkëlqim, qëndrueshmëri më të madhe, më pak thyerje dhe ndjesia se, kur përditshmëria është kaotike, të paktën thonjtë mbeten gjithmonë në gjendje perfekte. Megjithatë, pas këtij përfundimi rezistent, shkencëtarët prej vitesh po shqyrtojnë disa prej përbërësve të produkteve me xhel, si edhe llambat UV ose LED që përdoren për polimerizimin e tyre. Së fundmi, sipas Independent, vëmendja është përqendruar kryesisht te një substancë: oksidi i difenilfosfinës së trimetilbenzoilit (TPO).
Kjo substancë përthith dritën nga llamba e thonjve dhe aktivizon reaksionin kimik që bën që xheli të forcohet mbi thua. Falë këtij procesi, rezultati zgjat më shumë dhe ruan një shkëlqim më të madh në krahasim me një manikyr tradicional. Substanca është përdorur gjerësisht sepse funksionon në një gamë të gjerë gjatësish vale dhe mund të përdoret me lloje të ndryshme llambash. Pyetja është: pse tani po hiqet nga përdorimi?
PSE “TPO” ËSHTË VËNË NËN LUPË
Shqetësimet lidhen kryesisht me studime te kafshët dhe eksperimente laboratorike. Nivelet e larta të ekspozimit ndaj TPO janë lidhur me efekte në fertilitet dhe në zhvillimin e embrionit. Në një studim të vitit 2020, minjtë meshkuj shfaqën ndryshime të rëndësishme në testikuj dhe ulje të fertilitetit, ndërsa te femrat u vunë re çrregullime të ciklit riprodhues. Një tjetër studim laboratorik tregoi efekt toksik mbi qelizat njerëzore. Për këtë arsye, substanca është klasifikuar në Bashkimin Evropian dhe në Mbretërinë e Bashkuar si toksike për riprodhimin, kategoria 1B.
Vendimi, megjithatë, ka kryesisht karakter parandalues. Dozat e përdorura në studime ishin shumë më të larta se ato ndaj të cilave ekspozohet një person gjatë një manikyri.
Bashkimi Evropian e ka ndaluar tashmë substancën, ndërsa në Mbretërinë e Bashkuar, që nga 15 gushti, prodhuesit nuk mund të hedhin në treg produkte të reja që e përmbajnë atë. Produktet ekzistuese mund të shiten dhe të përdoren nga sallonet deri më 14 shkurt të vitit pasardhës. Për shumicën e klienteve, megjithatë, ndryshimi vështirë se do të vihet re. Siç shpjegon për Independent dermatologu Dr. Derrick Phillips, tashmë ekzistojnë formula pa TPO, me fotoiniciatorë alternativë si TPO-L. Në një produkt të projektuar siç duhet, sipas tij, nuk pritet ndonjë ndryshim i rëndësishëm në shkëlqim, qëndrueshmëri apo cilësinë e përgjithshme të manikyrit.
ÇËSHTJA E LLAMBAVE UV?
TPO nuk është burimi i vetëm i shqetësimit. Manikyri me xhel kërkon ekspozim ndaj llambave UV ose LED, të cilat lëshojnë nivele të ulëta të rrezatimit UVA. Dihet se rrezatimi UVA kontribuon në plakjen e lëkurës nga dielli dhe, në rast ekspozimi të përsëritur, lidhet me rritjen e rrezikut për kancer të lëkurës.
Një studim i publikuar në vitin 2023 në Nature Communications ekspozoi qeliza të miut dhe të njeriut ndaj llambave UV për thonjtë. Pas 20 minutash ekspozim, 20% deri në 30% e qelizave kishin vdekur. Pas tre ekspozimeve të njëpasnjëshme, kjo përqindje arriti në 65% deri në 70%. Studiuesit vunë re gjithashtu mutacione me modele të ngjashme me ato që gjenden në disa lloje të kancerit të lëkurës.
Këto gjetje nuk nënkuptojnë se çdo përdorim i llambave për thonjtë është i rrezikshëm. Qelizat në laborator janë më të ndjeshme sesa lëkura e duarve në kushte reale, ndërsa vetë autorët e studimit theksuan se nevojiten studime afatgjata për të përcaktuar nëse këto pajisje rrisin realisht rrezikun e kancerit.
Dr. Phillips thekson se provat që lidhin në mënyrë specifike llambat UV të thonjve me kancerin e lëkurës mbeten të kufizuara. Megjithatë, duke qenë se dëmtimi nga rrezatimi ultraviolet është kumulativ, ai rekomandon kufizimin e ekspozimit të panevojshëm, veçanërisht për personat që bëjnë shpesh manikyr me xhel. Përdorimi i një kremi dielli me spektër të gjerë dhe faktor të lartë mbrojtës në duar përpara manikyrit, ose i dorezave të errëta pa gishta, në mënyrë që vetëm thonjtë të mbeten të ekspozuar, janë disa masa praktike që mund të merren.
ALERGJITË NGA AKRILATET
Një tjetër rrezik lidhet me përbërësit akrilatë, të cilët ndihmojnë produktin të ngjitet me thoin dhe të zgjasë më shumë. Një prej më të njohurve është HEMA, ose hidroksietil metakrilati. Akrilatet mund të shkaktojnë dermatit alergjik të kontaktit. Simptomat përfshijnë kruajtje, tharje, dhimbje dhe irritim rreth gishtave dhe thonjve, por mund të shfaqen edhe në qepalla ose në fytyrë. Në disa raste mund të vërehet ënjtje apo edhe shkëputje e pllakës së thoit.
Problemi shfaqet kryesisht kur produkti i papolimerizuar bie në kontakt me lëkurën. Kjo ka më shumë gjasa të ndodhë gjatë një aplikimi jo të duhur, në rast të forcimit të pamjaftueshëm nën llambë ose gjatë përdorimit të seteve për në shtëpi pa pajisjet e përshtatshme. Sensibilizimi ndaj akrilateve ka edhe një rëndësi më të gjerë. Substanca të ngjashme përdoren në disa materiale dentare, ngjitësa mjekësorë dhe çimento kockore që përdoret gjatë ndërhyrjeve ortopedike. Pasi një person sensibilizohet, kontakti i mëvonshëm me të njëjtat përbërje kimike mund të shkaktojë një tjetër reaksion.
Produktet me HEMA nuk janë të ndaluara plotësisht, por përdorimi i tyre është i kufizuar për profesionistët. Për këtë arsye, dermatologët dhe profesionistët e fushës rekomandojnë kujdes me setet për përdorim në shtëpi dhe preferojnë aplikimin nga një teknik i trajnuar, me produkte dhe llamba që janë të përshtatshme dhe të përputhshme me njëra-tjetrën.
ÇFARË DO TË THOTË KJO PËR ATA QË BËJNË MANIKYR ME XHEL?
Në çdo rast, manikyri me xhel nuk duhet konsideruar si diçka e ndaluar. Sipas Dr. Phillips, përdorimi i herëpashershëm ka shumë pak gjasa të krijojë një rrezik të rëndësishëm për shëndetin e shumicës së njerëzve. Situata ndryshon kur manikyri bëhet shumë shpesh, kur nuk është e qartë se cilat produkte përdoren ose kur xheli nuk polimerizohet siç duhet. Në këto raste, është e arsyeshme të pyesni për përbërësit, të preferoni formula pa TPO, të shmangni kontaktin e materialit me lëkurën dhe të mbroni duart nga ekspozimi i panevojshëm ndaj rrezatimit UVA.