Rezultatet treguan se punonjësit në turnet e natës kishin, mesatarisht, presion sistolik më të lartë të gjakut dhe indeks më të madh të masës trupore krahasuar me ata që punonin vetëm gjatë ditës. Në veçanti, ata kishin 38% më shumë mundësi për të zhvilluar hipertension, si dhe 37% më shumë mundësi për të qenë mbipeshë ose obezë
Puna gjatë natës nuk ndikon vetëm në gjumin dhe funksionimin biologjik të organizmit. Një studim i ri europian tregon se ajo shoqërohet me ndryshime të caktuara metabolike, të cilat lidhen me rritjen e presionit të gjakut, shtimin e peshës trupore dhe një rrezik më të lartë kardiometabolik. Madje, sa më shumë turne të njëpasnjëshme nate të punojë një person, aq më të theksuara duket se janë pasojat. Studimi, i publikuar në revistën European Journal of Public Health, analizoi të dhënat e 860 punonjësve në Suedi, Spanjë dhe Danimarkë. Prej tyre, 498 punonin në turne nate, ndërsa 362 punonin vetëm gjatë ditës. Studiuesit krahasuan të dy grupet duke analizuar tregues si presioni i gjakut, indeksi i masës trupore (IMT), perimetri i belit dhe dhjetëra biomarkues metabolikë në gjak.
PRESION MË I LARTË I GJAKUT, PESHË MË E MADHE DHE RREZIK MË I LARTË KARDIOMETABOLIK
Rezultatet treguan se punonjësit në turnet e natës kishin, mesatarisht, presion sistolik më të lartë të gjakut dhe indeks më të madh të masës trupore krahasuar me ata që punonin vetëm gjatë ditës. Në veçanti, ata kishin 38% më shumë mundësi për të zhvilluar hipertension, si dhe 37% më shumë mundësi për të qenë mbipeshë ose obezë. Këto lidhje mbetën të forta edhe pasi studiuesit morën parasysh faktorë të tjerë si mosha, gjinia, aktiviteti fizik, duhanpirja, konsumimi i alkoolit, cilësia e ushqyerjes dhe faktorë të tjerë të stilit të jetesës. Efektet rezultuan edhe më të theksuara te gratë.
ÇFARË NDRYSHON NË METABOLIZËM
Përtej treguesve të zakonshëm të shëndetit, shkencëtarët identifikuan ndryshime të veçanta metabolike në gjakun e punonjësve që punonin gjatë natës. Konkretisht, u evidentuan nivele më të ulëta të acideve yndyrore të pangopura, por përqendrime më të larta të yndyrave të ngopura dhe mono të pangopura. Gjithashtu, u gjetën nivele të rritura të disa aminoacideve, si izoleucina, valina dhe fenilalanina, të cilat në studime të tjera janë lidhur me efekte të pafavorshme metabolike.
Gjetja më e rëndësishme është se këto ndryshime metabolike lidhen drejtpërdrejt me indeks më të lartë të masës trupore dhe rritje të presionit të gjakut. Kjo përforcon idenë se ato janë pjesë e mekanizmit përmes të cilit puna e natës dëmton shëndetin kardiometabolik.
SA MË SHUMË NET PUNE, AQ MË E MADHE NGARKESA PËR ORGANIZMIN
Studimi zbuloi gjithashtu një lidhje të qartë mes ekspozimit ndaj punës së natës dhe pasojave në organizëm. Çrregullimet metabolike ishin më të theksuara te punonjësit që kryenin më shumë turne të njëpasnjëshme nate çdo javë, si dhe te ata që punonin vetëm gjatë natës dhe jo me alternim turnesh. Sipas studiuesve, kjo tregon se nuk ka rëndësi vetëm nëse një person punon natën, por edhe intensiteti dhe kohëzgjatja e ekspozimit ndaj këtij orari.
SI I SHPJEGOJNË EKSPERTËT NDRYSHIMET
Puna gjatë natës çrregullon ritmin cirkadian, pra “orën biologjike” të brendshme që rregullon gjumin, prodhimin e hormoneve dhe metabolizmin. Kur ky mekanizëm prishet për një periudhë të gjatë, ndikohet mënyra se si organizmi përpunon yndyrnat dhe glukozën, duke rritur gradualisht rrezikun kardiometabolik. Studiuesit vlerësojnë se kufizimi i turneve të njëpasnjëshme të natës dhe ulja e intensitetit të përgjithshëm të punës në këtë orar mund të ndihmojnë në reduktimin e këtyre efekteve negative.
Megjithatë, ata theksojnë se ky është një studim vëzhgues dhe nuk mund të provojë një lidhje të drejtpërdrejtë shkak-pasojë. Pavarësisht kësaj, gjetjet përforcojnë provat ekzistuese se puna afatgjatë gjatë natës është një faktor i rëndësishëm rreziku për shëndetin kardiometabolik.