Për 3 muaj mbi 20 persona të kafshuar nga gjarpërinjtë në Kosovë ! Në rast kafshimi nga një gjarpër, është shumë e rëndësishme të veprohet shpejt dhe me qetësi. Ja çfarë duhet të bëni: 1. Qëndroni të qetë dhe ulni lëvizjen: • Paniku dhe lëvizja e tepërt përshpejton qarkullimin e gjakut dhe ndihmon përhapjen e helmimit (nëse është gjarpër helmues). 2. Mbani gjymtyrën e kafshuar poshtë nivelit të zemrës: • Kjo ndihmon në ngadalësimin e përhapjes së helmit. 3. Hiqni bizhuteritë ose rrobat e ngushta: • Nëse kafshimi ndodhi në dorë ose këmbë, hiqni çdo gjë që mund të shtrëngojë zonën në rast të enjtjes. 4. Qëndroni shtrirë dhe shmangni ecjen: • Transportoni personin në një mënyrë që shmang lodhjen fizike. 5. Telefononi ndihmën e shpejtë (urgjencën): • Shpjegoni situatën, vendndodhjen dhe kohën e kafshimit. 6. Mbani mend përshkrimin e gjarprit: • Nëse është e sigurt, përpiquni të përshkruani ngjyrën, madhësinë apo llojin për të ndihmuar mjekët në trajtim. Çfarë NUK duhet të bëni: •
Mos e prisni plagën dhe mos thithni helmin. •
Mos vendosni akull direkt mbi plagë. •
Mos vendosni torniqe (shtrëngues rreth gjymtyrës). •
Mos i jepni personit alkool, kafeinë apo ilaçe pa udhëzime mjekësore. Kujdes: • Jo të gjithë gjarpërinjtë janë helmues. • Simptomat e një kafshimi helmues mund të përfshijnë: enjtje, dhimbje të fortë, ndryshim të ngjyrës së lëkurës, nauze, marramendje, frymëmarrje të vështirë, etj. Në zonën e Kosovës, jetojnë disa lloje gjarpërinjsh, por vetëm një është rrezikshëm për njerëzit: ⸻
Gjarpri helmues në Kosovë:
Vipera e zakonshme (Vipera ammodytes) • Njihet edhe si “gjarpri me bri” për shkak të një zgjatimi të vogël mbi hundë. • Ka trup të trashë dhe mund të jetë me ngjyra gri, kafe ose të përziera me zig-zag. • Jeton në vende të thata, shkëmbore dhe me bar të ulët. ⸻
Çfarë duhet të bësh nëse të kafshon ky gjarpër: 1. Mos ec vetë nëse nuk është urgjente. Kërko ndihmë për të shkuar në spital. 2. Thirr menjëherë emergjencën mjekësore: 194 (ose 112). 3. Tregoji mjekëve për zonën dhe përshkrimin e gjarprit. 4. Mos aplikoni metoda popullore si: • Djegia me cigare, • Vendosja e rakisë mbi plagë, • Thithja me gojë – këto mund ta përkeqësojnë situatën. ⸻
Këshilla për të shmangur kafshimet në natyrë: • Vish çizme dhe pantallona të gjata kur ecën në natyrë. • Mos fus duart në vrima ose poshtë gurëve. • Nëse sheh gjarpër, mos e ngacmo – largohu ngadalë. Shperndaje sa ma shum kete postim !


