A ju ka ndodhur të shtypni disa herë butonin e ashensorit, edhe pse ai tashmë është ndezur? Kjo sjellje e zakonshme nuk lidhet vetëm me padurimin, por me një mekanizëm psikologjik që na jep ndjesinë se kemi kontroll mbi situatën.
Sipas psikologëve, shtypja e përsëritur e butonit nuk e përshpejton ardhjen e ashensorit, por truri ynë e interpreton veprimin si një përpjekje për të ndikuar në atë që po ndodh. Ky fenomen njihet si “iluzioni i kontrollit”.
Psikologia Ellen Langer e përshkroi këtë dukuri në vitin 1975, duke treguar se njerëzit shpesh besojnë se kanë ndikim mbi ngjarje që në të vërtetë nuk varen prej tyre.
Edhe pse disa shtypje të tjera nuk ndryshojnë funksionimin e ashensorit, ato mund ta bëjnë pritjen të duket më e shkurtër. Eksperti i menaxhimit të pritjes, David Maister, ka shpjeguar se koha kalon më shpejt kur jemi të angazhuar me një veprim, sesa kur thjesht presim.
I njëjti mekanizëm shfaqet edhe kur shtypim vazhdimisht butonin e telekomandës, kontrollojmë porositë online ose rifreskojmë një faqe interneti. Veprimi nuk e ndryshon rezultatin, por na jep ndjesinë se po bëjmë diçka.
Ekspertët theksojnë se kjo sjellje është normale dhe zakonisht nuk përbën arsye për shqetësim. Në fund, ashensori do të hapë dyert kur të vijë momenti, por disa shtypje të butonit e bëjnë pritjen psikologjikisht më të lehtë.