Zyrtarët e OKB-së kanë deklaruar se për rindërtimin e Gazës duhen dekada. Diskutimet për zbatimin e plotë të paqes ende vazhdojnë, ndërsa ajo çka ka mbetur nga Gaza është heshtja dhe dhimbja. Palestinezët po përpiqen të mësojnë të duan jetën, pas humbjes së mijëra fëmijëve nga sulmet dhe nga uria
Nga Politico
Lindja e Mesme, një emër që rezonon me histori, kulturë dhe, për fat të keq, me konflikt të pafund. E shtrirë në kryqëzimin e Azisë Jugperëndimore, Afrikës Veriore dhe Evropës Lindore, kjo zonë është njohur si “djepi i qytetërimit”, por në epokën moderne, është shndërruar në epiqendrën e tensioneve globale. Rezervat e mëdha të hidrokarbureve dhe roli i saj si kanal kyç i tregtisë globale e bëjnë këtë rajon thelbësor për stabilitetin botëror. Pas shpërbërjes së Perandorisë Osmane dhe Luftës së Parë Botërore, Kombet e Bashkuara tentuan të ofronin një zgjidhje. Në vitin 1947, OKB miratoi Rezolutën 181 për ndarjen e Palestinës. Ajo parashikonte krijimin e dy shteteve të pavarura: një hebre dhe një arab. Kjo rezolutë shërbeu si bazë për shpalljen e shtetit të Izraelit më 1948. Ky vendim u kundërshtua me forcë nga shumë vende arabe, duke ndezur menjëherë një luftë të vazhdueshme dhe duke e detyruar shtetin e sapokrijuar hebre të luftonte për mbijetesën e tij qysh në momentet e para.
Këtë vendim nuk e pranuan shumë vende arabe, kështu që kjo ngjarje shkaktoi konflikt midis hebrenjve dhe palestinezëve, pakicë e popujve të besimeve të krishtera. Duke kaluar në një fazë më të vonshme të historisë dhe konfliktit aktual që ka tronditur botën, kapitulli më i fundit në këtë histori të dhunshme nisi më 7 tetor 2023. Hamasi, grupi terrorist palestinez që sundon Gazën, kaloi në Izrael për të masakruar dhe rrëmbyer mbi 1,200 civilë.
Pas Iranit, kërcënimi më i madh ushtarak për Izraelin erdhi nga Hezbollahu, i cili kishte grumbulluar mjaftueshëm armë konvencionale për të shkatërruar qendrat e popullsisë izraelite. Por me kalimin e viteve, Izraeli ka arritur të depërtojë thellë në strukturat e pushtetit të Boshtit të Rezistencës, duke i lejuar atij të godasë me efekt shkatërrues kur ishte koha e duhur. Kështu, udhëheqësi politik i Hamasit, Ismail Haniyeh, u eliminua në zemër të Teheranit, gjatë qëndrimit të tij në një rezidencë zyrtare mysafirësh të Korpusit të Gardës Revolucionare Iraniane. Po kështu, udhëheqësi i hershëm i Hezbollahut, Hassan Nasrallah, u vra në bunkerin e tij nëntokësor në Bejrut. Pak para këtij sulmi, Izraeli kishte kryer operacionin e tij të fshehtë jashtëzakonisht të suksesshëm kundër infrastrukturës së komunikimit të organizatës.
Krahas vrasjes së Nasrallahut, ky operacion i dha një goditje gati fatale moralit të grupit dikur të frikshëm. Dhe kjo u pasua shpejt nga një zhvillim që askush nuk e parashikoi: rënia e Assad-it dhe ikja drejt Moskës në dhjetor 2024.
Me shtyllat kryesore të Boshtit të Rezistencës të mposhtura plotësisht, Izraeli më në fund mundi t’i kthente sytë nga Irani. Më 13 qershor, Izraeli nisi fushatën e tij kundër programit bërthamor iranian, pasi kishte neutralizuar shumicën e mbrojtjes ajrore të Iranit dhe kishte vrarë komandantët e tij të lartë ushtarakë. Disa ditë më vonë, Shtetet e Bashkuara hynë në luftë duke hedhur bomba 13,600 kg në objektet bërthamore nëntokësore të Iranit. Por shkalla e dëmit të shkaktuar ndaj programit bërthamor mbetet e paqartë. Izraeli e përshëndeti sulmin, duke e cilësuar si një “hap vendimtar për të ndalur agresionin e regjimit iranian dhe aftësinë e tij për të paraqitur kërcënim për rajonin dhe botën”.
Përfshirja e Shteteve të Bashkuara në konflikt mbetet pika kyçe e konfliktit në Lindjen e Mesme. Trump ka shprehur mbështetje ndaj Izraelit, ndërsa liderët e tjerë evropianë e kanë kritikuar. Qindra palestinezë vriteshin çdo ditë nga sulmet izraelite. Çdo ditë shembeshin ndërtesa dhe gjithmonë e më shumë pakësohej ushqimi dhe ndihmat mjekësore. Gaza u mbulua nga rrënojat. Qëllimi i Izraelit ishte shkatërrimi i grupit të Hamasit dhe marrja e kontrollit të plotë të Gazës.
Shumë palestinezë u zhvendosën nga banesat e tyre duke jetuar në tenda. Të tjerë ishin të pashpresë dhe qëndronin në vend pa vepruar. Thirrjet për ndalimin e sulmeve ishin të shumta. Për dy vite, gjithçka ndryshoi. Izraeli përparoi në frontin e luftës dhe nuk ndaloi sulmet pavarësisht thirrjeve nga ndërkombëtarët. Një pikë kulmore që shkaktoi reagime të forta nga Izraeli dhe SHBA-të ishte vendimi i njohjes së shtetit palestinez nga disa vende evropiane. Sipas tyre, kjo do të ishte një pikë kthese për luftën në Gaza. Liderët botërorë besonin se kjo do ta detyronte Netanyahun të bënte hapa pas dhe të ndalonte sulmet. Por, kryeministri izraelit kishte mbështetjen e Shteteve të Bashkuara që me rikthimin e Trump në presidencë në janar. Ky rikthim shënoi edhe fundin e bombardimeve. Që pas publikimit të planit të paqes me 20 pika, palët pranuan pjesërisht marrëveshjen dhe menjëherë nisën zbatimin e saj. Lirimi i pengjeve dhe tërheqja e trupave izraelite nga disa pika kufitare shënuan hapin e parë të paqes.
Qindra palestinezë u rikthyen në Gaza, në banesat e tyre të rrënuara, dhe pavarësisht ringjalljes së shpresës, jeta po i përballte me një të ardhme të vështirë. Pasojat e luftës kanë lënë dëme të parikuperueshme.
Pengjet e mbajtura nga Hamasi, përveç disa trupave të pajetë, u rikthyen në Izrael, ndërsa qindra palestinezë të burgosur u rikthyen në shtëpitë e tyre që nuk janë asgjë më shumë veçse rrënoja. Qindra kamionë me ndihma humanitare po lejohen të hyjnë në Gaza, ndërsa palestinezët po përpiqen t’i rikthehen jetës së përditshme. Zyrtarët e OKB-së kanë deklaruar se për rindërtimin e Gazës duhen dekada. Diskutimet për zbatimin e plotë të paqes ende vazhdojnë, ndërsa ajo çka ka mbetur nga Gaza është heshtja dhe dhimbja. Palestinezët po përpiqen të mësojnë të duan jetën, pas humbjes së mijëra fëmijëve nga sulmet dhe nga uria.