Në varrezat e Leshçes në Beograd u varros këtë javë Xhevat Prekazi, një nga futbollistët më të mëdhenj që ka nxjerrë Mitrovica. Arkivoli i tij u mbulua me fanellat e Partizanit dhe Galatasarajt dhe me një flamur bardhezi, ashtu siç e kishte kërkuar vetë. Sipas fotove të publikuara nga mediat serbe, në ceremoni morën pjesë edhe hoxhallarë.
Lamtumira tregoi saktësisht si e kishte jetuar jetën. Ishte shqiptar nga origjina, mysliman nga edukata, jugosllav nga bindja dhe beogradas nga zgjedhja.
Nga Mitrovica në “qytetin e tij”
Prekazi lindi më 18 gusht 1957 në Mitrovicë, në një familje shqiptare. Hapat e parë në futboll i hodhi te klubi lokal Remonti, para se të kalonte te Partizani i Beogradit. Në ekipin e parë të Partizanit debutoi në vitin 1976. Me bardhezinjtë luajti 175 ndeshje dhe shënoi 23 gola. Fitoi tri tituj kampioni të Jugosllavisë dhe Kupën Mitropa më 1978. Te Partizani luajti edhe vëllai i tij më i madh, Luani.
Karriera e çoi më pas te Hajduku i Splitit dhe në SHBA te Baltimore Blast, ku amerikanët e quanin “Jeff Prekazi”. Shenjën më të madhe e la te Galatasaraji. Me klubin e Stambollit fitoi dy kampionate të Turqisë dhe ishte pjesë e skuadrës që arriti gjysmëfinalen e Kupës së Kampionëve në sezonin 1988/89. Në metropolin turk sot një rrugë mban emrin e tij.Pasi e la futbollin, u kthye në Beograd. Atje drejtoi dy herë Zheleznikun dhe punoi me ekipet e të rinjve të OFK Beogradit, Singjeliqit dhe Partizanit. Beogradin e quante “qyteti im” dhe thoshte se i ishte mirënjohës, sepse aty e kishte ndërtuar emrin.
“Ende i dashuruar pas Jugosllavisë”
Prekazi nuk e fshehu kurrë si e ndiente veten. Deklarohej jugosllav dhe kishte edhe shtetësinë turke. Në një rrëfim për gazetën serbe Blic më 2017, nën titullin “Ende jam i dashuruar pas Jugosllavisë”, kërkoi që të varrosej me fanellën e Partizanit. E quante veten “mysliman liberal”. Thoshte se tri gjërat më të rëndësishme në jetën e tij ishin babai i ndjerë, futbolli dhe bashkëshortja.
Megjithatë, pozicionimi i tij politik nuk ishte ai i nacionalizmit serb. Në zgjedhjet e dhjetorit 2023 ishte kandidat për Kuvendin e Beogradit në listën opozitare “Serbia në Perëndim” të Partisë së Re (Nova stranka). Lista ishte jashtë kampit të Aleksandar Vuçiqit. Prekazi mbeti deri në fund besnik i një shteti që nuk ekziston më.
Në tetor të vitit 2023 pësoi një goditje në tru, ndërsa ndodhej afër Kopaonikut, dhe u dërgua për trajtim në Beograd. Vdiq më 8 nëntor 2026 në Beograd, në moshën 69-vjeçare, dhe lajmin e dha klubi i Partizanit.
Rruga e kundërt e Fadil Vokrrit
Historia e Prekazit merr kuptimin e plotë kur vihet përballë asaj të një shqiptari tjetër që shkëlqeu te Partizani. Fadil Vokrri lindi në Podujevë më 1960. Ishte sulmues i Partizanit që fitoi kampionatin jugosllav të sezonit 1986/87. Ndërmjet viteve 1984 dhe 1987 luajti 12 ndeshje me kombëtaren e Jugosllavisë dhe shënoi gjashtë gola. Mbahet mend si i vetmi shqiptar që veshi fanellën e asaj përfaqësueseje.
Pas shpërbërjes së Jugosllavisë, Vokrri zgjodhi Kosovën. Më 2008 u zgjodh kryetar i Federatës së Futbollit të Kosovës, dhe nën drejtimin e tij Kosova u pranua në UEFA dhe FIFA në vitin 2016. Vdiq papritur më 9 qershor 2018, në moshën 57-vjeçare. U varros me ceremoni shtetërore në Prishtinë, dhe dita u shpall ditë zie kombëtare. Sot stadiumi kombëtar i Kosovës mban emrin e tij.
E njëjta fanellë, dy atdhe të ndryshme
Të dy erdhën nga Kosova dhe të dy u bënë legjenda te i njëjti klub në Beograd. Të dy luajtën edhe në Stamboll, madje te dy rivalët e mëdhenj të qytetit: Prekazi te Galatasaraji, Vokrri te Fenerbahçja. Por njëri u varros në Prishtinë si themelues i futbollit të shtetit të Kosovës. Tjetri u varros në Beograd, nën simbolet e klubeve që e deshën, pa asnjë shenjë të vendit ku lindi.
Varrimi i Prekazit nuk është vetëm lajm sporti. Ai rikthen një pyetje që e kanë përjetuar shumë shqiptarë të brezit të tij: çfarë ndodh me identitetin kur shteti për të cilin ke luajtur zhduket dhe secili duhet të zgjedhë se ku i përket.