Çdo vit, më 8 Shtator, Maqedonia shënon festën e saj më të rëndësishme shtetërore – Ditën e Pavarësisë. Por, a e dinë vërtet gjeneratat e reja se çfarë ka ndodhur në këtë datë dhe pse ajo është e skalitur në historinë tonë? Duke gjykuar nga përgjigjet në rrugë – jo edhe aq.
Nëse i pyesni të rinjtë se çfarë festojmë saktësisht në fillim të shtatorit, përgjigjet mund t’ju befasojnë, t’ju bëjnë të qeshni, por ndoshta edhe t’ju shqetësojnë pak. Në një anketë të shkurtër në rrugë, pasqyra e njohurive për historinë e vendit është, për ta thënë butë, komike.
Në pyetjen se çfarë është festa e 8 Shtatorit, të rinjtë japin një gamë të gjerë përgjigjesh – nga hutimi i plotë deri te përgjigjet kreative të sajuara.
Ja disa prej përgjigjeve më interesante para kamerës:
“Eee… nënat. Dita e Nënave! Dita e Nënave”, – këmbëngul me pasiguri njëri prej të anketuarve.
“Nuk e di. S’kam fare ide. Pyeteni shokun tim”, – përgjigje klasike për t’ia kaluar “topin” dikujt tjetër kur mikrofoni shkakton panik.
“Festë maqedonase. Çfarë ishte? E harrova…”
“Ditë… vëlla, më zë shumë gjumi. Eee, nuk e di”, – sinqeriteti mbi të gjitha, edhe kur bëhet fjalë për historinë.
“Festë, por nuk e di saktësisht.”
Mes vështrimeve të hutuara dhe nxitimit (“Duhet shpejt, nuk mundem”), megjithatë u gjet edhe një shembull pozitiv që e shpëtoi nderin e gjeneratës dhe u përgjigj shkurt:
“Dita e Pavarësisë së Maqedonisë.”
Pse është i rëndësishëm ky 8 Shtator?
Kjo anketë e shkurtër, edhe pse humoristike, ngre një pyetje të rëndësishme: sa po arrin sistemi arsimor, por edhe ne si shoqëri, t’ua përcjellim të rinjve informacionet bazë për historinë dhe shtetin?
Për t’ua kujtuar atyre që mendojnë se festojmë Ditën e Nënave, më 8 shtator 1991, qytetarët e Maqedonisë në një referendum u shprehën masivisht për një shtet sovran dhe të pavarur. Me këtë u hodhën themelet e shtetit të pavarur të Maqedonisë së sotme.
Kjo është një ditë historike në të cilën shënohet shtetësia dhe pavarësia e vendit, e jo thjesht një ditë pushimi për të fjetur deri në mesditë.
Të rinjtë sot jetojnë me ritme të shpejta, në një epokë digjitale ku informacionet kalojnë në ekran brenda pak sekondash. Megjithatë, njohja e festave themelore shtetërore është pjesë e kulturës së përgjithshme.
Deri në festën e ardhshme, ndoshta është koha për një përsëritje të vogël të mësimeve – thjesht që të mos turpërohemi herën tjetër kur një kamerë të na ndalojë në rrugë.
Po ju çfarë mendoni, kujt i takon faji që të rinjtë nuk i dinë festat themelore shtetërore?