Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) ka nxjerrë në pah një situatë alarmante për shëndetin e popullsisë, duke raportuar se sëmundjet kronike jo-ngjitëse, sidomos hipertensioni, vazhdojnë të jenë shkaku kryesor i sëmundshmërisë dhe vdekshmërisë në vend.
Statistikat e fundit për vitet 2023 dhe 2024 tregojnë një rritje të dukshme të rasteve të hipertensionit dhe sëmundjeve të tjera kronike, duke paraqitur një sfidë të vazhdueshme për sistemin shëndetësor.
Kjo situatë kërkon një vëmendje të menjëhershme dhe veprime të koordinuara për të përmirësuar shëndetin publik.
Raporti i IKSHPK-së thekson se hipertensioni arterial është diagnoza më e shpeshtë, duke përbërë mbi gjysmën e rasteve të regjistruara. Kjo sëmundje, së bashku me diabetin dhe sëmundjet kronike obstruktive të mushkërive, vazhdon të ngarkojë rëndë sistemin shëndetësor.
Numrat flasin qartë: rastet e hipertensionit arterial primar janë rritur nga 20,472 në 21,425, duke shënuar një rritje prej 4.7 për qind. Kjo rritje është më e dukshme tek personat mbi moshën 50 vjeçare, sidomos në grupmoshën 65–69 vjeçare, ku përqindja e rasteve është alarmante.
Ndërkohë, IKSHPK njofton se ndonëse prevalenca e hipertensionit është më e lartë te femrat, meshkujt janë më të rrezikuar nga komplikimet kardiake, përfshirë infarktin akut të miokardit. Kjo tregon se është e nevojshme të bëhen fushata të vetëdijesimit për rreziqet e hipertensionit.
Diabeti gjithashtu paraqet një sfidë të madhe për shëndetin publik. Rastet e diabetit tip 2 janë rritur ndjeshëm nga 9,723 në 11,729, duke shënuar një rritje prej 20.6 për qind. Kjo rritje lidhet me faktorë si obeziteti dhe ushqyerja e dobët, duke e bërë këtë një problem të rëndësishëm shëndetësor.
Ndërsa diabeti tip 1 ka shënuar një ulje, IKSHPK thekson se shfaqja e hershme e sëmundjes është gjithnjë e më e zakonshme, duke kërkuar një vëmendje të veçantë për parandalimin dhe trajtimin e saj. Kjo është një situatë që kërkon angazhim të madh nga autoritetet shëndetësore.
Në përfundim, sëmundjet malinje vazhdojnë të mbeten një problem i rëndësishëm për shëndetin publik, pavarësisht një rënieje të lehtë të rasteve të reja. Kanceri i gjirit dhe ai kolorektal janë ndër më të zakonshmit, duke kërkuar një fokus të vazhdueshëm në diagnostikimin e hershëm dhe trajtimin e duhur. Kjo situatë kërkon një angazhim të përbashkët për të përmirësuar shëndetin e popullsisë dhe për të reduktuar barrën e sëmundjeve kronike.