Kryeministri Edi Rama gjatë një interviste për median turke ‘Turkiye Today’ tha se Shqipëria nuk ka një plan B për anëtarësimin në Bashkimin Europian. Sipas Ramës, procesi i anëtarësimit në BE shërben si një mekanizëm për reformën institucionale dhe për një qeverisje më të mirë.
“Ne duam t’i bashkohemi, pikë”, tha Rama.
Gjatë kësaj interviste teksa ka vuri në dukje marrëdhënien e mirë midis Turqisë, Rama nga ana tjetër rikonfirmoi edhe njëherë mbështetjen e fortë të Shqipërisë për Kosovën.
“Nëse preket Kosova, preket Shqipëria. Nëse Kosova është nën një kërcënim ekzistencial, edhe Shqipëria është nën një kërcënim ekzistencial”, ka deklaruar kreu i qeverisë.
Duke folur për dialogun e bllokuar të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian mes Prishtinës dhe Beogradit, Rama tha se këndvështrimi i tij nga Tirana natyrshëm ndryshon nga ai i kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, dhe udhëheqjes në Prishtinë.
“Unë jam në Tiranë, jo në Prishtinë. Kam qenë dëshmitar i luftës së përgjakshme që shpërbëri ish-Jugosllavia, e cila solli në Kosovë furinë e makinerisë nacional-socialiste të vdekjes dhe shkatërrimit”, theksoi Rama.
Pjesë nga artikulli:
Turqia ka zgjeruar ndjeshëm praninë e saj ekonomike në të gjithë Ballkanin vitet e fundit nëpërmjet projekteve tregtare , investimeve dhe infrastrukturës. Sipas të dhënave të përpiluara nga Asambleja e Eksportuesve Turq, eksportet e Turqisë në vendet e Ballkanit arritën afërsisht 25.3 miliardë dollarë në vitin 2025, duke shënuar një rritje vjetore prej 8.1%. Ndër këto, Turqia eksportoi mallra me vlerë rreth 819.8 milionë dollarë në Shqipëri.
Ankaraja ka zgjeruar vazhdimisht gjurmën e saj ekonomike në Shqipëri përmes tregtisë, projekteve të infrastrukturës dhe investimeve në sektorin privat. Tregtia dypalëshe tejkalon 1 miliard dollarë dhe të dy vendet kanë vendosur një objektiv për të arritur në 2 miliardë dollarë, ndërsa investimet turke në Shqipëri arrijnë në total afërsisht 3.5 miliardë dollarë, sipas një raporti të vitit 2024 .
‘Çfarë neo-osmani?’
Duke iu drejtuar akuzave të shpeshta nga vendet fqinje në lidhje me ambiciet “neo-osmane” të Turqisë, Rama i ironizoi, duke treguar një projekt të vonuar restaurimi që përfshinte një xhami “të vogël, të dëmtuar nga përmbytjet” në Shqipëri nga Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim (TIKA).
“Kemi ndërtuar një nga xhamitë më të bukura në këtë rajon, një gjë e vogël, dhe, nuk e di, tani tre vjet po presim që TIKA të bëjë punën e saj për ta riparuar”, tha ai.
“Pra, nëse ata ishin vërtet neo-osmanë, të paktën ajo xhami do të kishte qenë e ndërtuar dhe e shkëlqyer pas përmbytjes së madhe që shkaktoi kaq shumë dëme”, shtoi ai.
Rama vuri në dukje gjithashtu ironinë e Serbisë që drejton këto akuza, duke theksuar realitetin e zymtë se ku rrjedh në të vërtetë kapitali turk në rajon.
“Çfarë neo-osmani?” pyeti Rama. “Jam i sigurt, duke qenë dikush i fiksuar pas numrave dhe shifrave, presidenti i Serbisë mund ta shohë shumë mirë se Turqia investoi më shumë në Serbi sesa në Shqipëri dhe Kosovë të marra së bashku.”
Tetorin e kaluar, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç akuzoi Turqinë se “ëndërron Perandorinë Osmane” pas dorëzimit të dronëve Skydagger në Prishtinë. Më vonë, ai akuzoi gjithashtu Turqinë dhe Shtetet e Bashkuara se armatosin shqiptarët në Kosovë, duke e portretizuar atë si “një kërcënim të drejtpërdrejtë për Serbinë dhe integritetin e saj territorial”.
Kryeministri i Shqipërisë nuk i kurseu fjalët lidhur me akuzat e fundit të Vuçiçit se Shqipëria, Kroacia dhe Kosova po formonin një “aleancë ushtarake” që synonte rrezikimin e Serbisë. Rama i karakterizoi këto pretendime si frikë që rrjedhin nga paaftësia e Serbisë për të pranuar realitetin.
“Presidenti Vuçiç është dikush me të vërtetë me njohuri të mëdha, intuitë të shkëlqyer, që mezi pret shumë gjëra, por ai ka makthin e tij: është Kosova. Kaq është. Pikë”, deklaroi Rama.
“Kur makthi i pushton emocionet, ai arrin gjithashtu të thotë gjëra që, sinqerisht, nuk kanë kuptim”, shtoi ai.
Duke iu drejtuar “aleancës” së supozuar, Rama e hodhi poshtë pretendimin: “Kjo është një tjetër britmë … Merrni me mend, Serbia ka një marrëveshje shumë më të fortë me Kroacinë sesa kjo.”
Këshilla e tij për Beogradin ishte: “Kjo është arsyeja pse unë gjithmonë them “priteni litarin, lëreni të shkojë. Duke e lënë të shkojë, makthi juaj do të mbarojë… Të mos heqësh dorë nga diçka që ka ikur bëhet një makth.”
Megjithatë, pavarësisht mosmarrëveshjeve me Beogradin, Rama tha se Presidenti serb Vuçiç mbetet një udhëheqës “me të cilin mund të flasësh dhe të ndërtosh së bashku”.
“Mendoj se ai është dikush me të cilin mund të flasësh dhe të ndërtosh së bashku bazuar në objektiva të përbashkëta”, tha ai për Vuçiçin.
Nëse Kosova është nën kërcënim, edhe Shqipëria është nën kërcënim
Duke iu referuar tensioneve rajonale, Rama riafirmoi mbështetjen e fortë të Shqipërisë për Kosovën dhe tha se pavarësia e saj nuk mund të kthehet mbrapsht.
“Kosova është e pavarur; është republikë”, tha ai.
“Ky proces është i pakthyeshëm”, shtoi ai.
Rama paralajmëroi gjithashtu se çdo kërcënim ekzistencial ndaj Kosovës do të ndikonte drejtpërdrejt në Shqipëri.
“Nëse preket Kosova, preket edhe Shqipëria”, tha ai.
“Nëse Kosova është nën një kërcënim ekzistencial, edhe Shqipëria është nën një kërcënim ekzistencial”, vuri në dukje Rama.
Megjithatë, duke iu referuar dialogut të bllokuar të lehtësuar nga BE-ja midis Prishtinës dhe Beogradit, Rama pranoi se perspektiva e tij nga Tirana ndryshon natyrshëm nga ajo e Kryeministrit Albin Kurti dhe udhëheqjes në Prishtinë.
“Unë jam në Tiranë, jo në Prishtinë. Kam qenë dëshmitar i luftës së përgjakshme që shkatërroi ish-Jugosllavinë dhe që solli në Kosovë tërbimin e makinës nacionalsocialiste të vdekjes dhe shkatërrimit”, shtoi Rama.
“Kujtimet e atij momenti, plagët dhe makthet janë ende të pranishme atje dhe jo aq të pranishme këtu. Ky është ndryshimi që gjithmonë duhet ta marr në konsideratë kur i shoh gjërat ndryshe nga këtu”, shtoi kryeministri.
“Nuk ka plan B” për anëtarësimin në BE
Në vitin 2025, Shqipëria u shkëput nga fqinjët e saj për të hapur të gjitha grupet e mbetura negociuese me BE-në në kohë rekord. Qeveria ka vendosur një objektiv ambicioz për anëtarësim të plotë deri në vitin 2030.
Kur u pyet nëse Shqipëria ka një “Plan B” në rast se BE-ja ngec, Rama theksoi: “Nuk ka Plan B. Ne duam t’i bashkohemi, pikë.”
Kryeministri shqiptar e paraqiti procesin e pranimit jo si një favor diplomatik nga Brukseli, por si një “transferim të njohurive” kritike të nevojshme për ndërtimin e shtetit:
“Është e dhimbshme; ndonjëherë është madje poshtëruese dhe e neveritshme, mënyra se si ata nuk janë në gjendje të japin rezultate”, tha Rama teksa shtoi në fund të fundit, është ajo që është. Nuk janë ata që i kërkojnë Shqipërisë, ‘A mund t’ju bashkohemi?’, jemi ne që i pyesim ata, ‘A mund t’ju bashkohemi?’”
Sipas Ramës, procesi i anëtarësimit në BE shërben si një mekanizëm për reformën institucionale dhe për një qeverisje më të mirë, pavarësisht nëse anëtarësimi materializohet në fund të fundit.
Në mbyllje të intervistës, Rama i inkurajoi lexuesit e Türkiye Today të vizitojnë Shqipërinë dhe ta shijojnë vendin nga afër.
“Do të doja shumë që ata ta vizitonin Shqipërinë, sepse atëherë jam i sigurt se do të kthehen”, shtoi ai.