Jetëgjatësia në Maqedoninë e Veriut u rrit për një vit dhe arriti në 76,6 vjet, por vendi vazhdon të përballet me rritje natyrore negative. Në vitin 2024 kanë lindur 16.061 fëmijë, ndërsa kanë vdekur 20.201 persona, që do të thotë një rënie e popullsisë prej mbi 4.000 banorësh. Rritje pozitive ka pasur vetëm rajoni i Shkupit, ndërsa në rajonet e tjera numri i vdekjeve e tejkaloi ndjeshëm numrin e lindjeve.
Një rritje pozitive pati vetëm në rajonin e Shkupit, kryesisht në Saraj (+8.4) dhe Çair (+5.5 për 1.000 banorë). Rënia më e madhe ishte në Novo Sellë (-14.8) dhe Novac (-13.7). Numri i martesave vitin e kaluar u ul për 1.600, dhe divorcet u rritën për 259. Numri më i lartë i divorceve për 1.000 martesa ishte në rajonet e Vardarit, Lindjes dhe Juglindjes – mbi 200.
Këtë e tregojnë të dhënat nga “Vjetari Statistikor i Republikës së Maqedonisë së Veriut 2025”, publikuar nga Enti Shtetëror i Statistikës.
Jetëgjatësia mesatare në vend është rritur për një vit në 76.63 vjet, krahasuar me 75.32 në vitin 2023. Gratë jetojnë më gjatë, me një mesatare prej 78.86 vjetësh, pothuajse katër vjet e gjysmë më shumë se burrat, jetëgjatësia e të cilëve është 74.48 vjet.
Në gjashtë vitet e fundit, që nga viti 2019, vendi ka pasur një rritje natyrore negative. Brenda një viti, në vend kanë lindur 16,061 fëmijë dhe kanë vdekur 20,201 persona, që përbën një rënie prej 4,140 personash.
Vetëm për një vit, numri i lindjeve të gjalla është ulur pothuajse për 700, nga 16,737 në vitin 2023 në 16,061 në vitin 2024.
Sipas rajoneve, vetëm rajoni i Shkupit pati një rritje natyrore pozitive vitin e kaluar, ndërsa të gjithë të tjerët patën një rritje negative. Në katër rajone – rajoni i Pellagonisë, i Vardarit, i Lindjes dhe i Juglindjes – rritja negative për 1,000 banorë ishte mbi 4, që është pothuajse dyfishi i mesatares shtetërore prej 2.3.
Në Shkup, rritja më e lartë natyrore ishte në Saraj +8.4 dhe Çair +5.5 për 1.000 banorë, ndërsa rritja më e ulët natyrore ishte në Kisella Vodë -4.2 dhe Karposh -3.9 për 1.000 banorë.
Në nivel shtetëror, rritja natyrore më e lartë ishte në Haraçinë +10.5 dhe Studeniçan +9.7, Saraj +8.4, Likovë +6.2, Çair +5.5, Zelenikovë +5.3 dhe Shuto Orizari +5.2.
Rritja natyrore më e ulët në nivel shtetëror është në Novosellë-14,8, Novac-13,7, Nagoriçan i Vjetër-13,6, Kratovë-12,8, Berovë dhe Çeshinovë e Obleshevë secila-10,3 dhe Rosoman-10,2.
Numri i lindjeve të gjalla në dhjetë vitet e fundit ka qenë në rënie të vazhdueshme, nga 23,002 në vitin 2016. Rritja më e madhe negative natyrore ishte në vitin 2021, kur lindën 18,648 persona dhe vdiqën 28,516 persona, që përbën një rënie të popullsisë prej -9,868 personash.
Shumica e lindjeve të gjalla (42.7%) ishin të parëlindur, 38.1% të dytë, 13.2% të tretë, 3.7% të katërt dhe 1% të pestë. Sipas moshës së nënës, shumica e fëmijëve (31.8%) kanë lindur nga nëna të moshës midis 25 dhe 29 vjeç dhe 30.8% nga nëna të moshës midis 30 dhe 34 vjeç.
Shkaqet më të zakonshme të vdekjes janë sëmundjet e sistemit të qarkullimit të gjakut (36.6%), neoplazmat (19.6%) dhe sëmundjet endokrine, ushqyese dhe metabolike (7.7%).
Vitin e kaluar, numri i martesave u ul për 1,600 në 11,066, ndërsa numri i shkurorëzimeve u rrit për 259 në 2,024. Sipas rajoneve, numri më i lartë i martesave për 1,000 banorë është në rajonin e Pollogut – mbi 7.5, dhe më i ulëti në rajonet e Pelagonisë dhe Vardarit – nën 5.5.
Vitin e kaluar, mesatarisht, pati 183 shkurorëzime për 1,000 martesa. Numri më i lartë i shkurorëzimeve për 1,000 martesa vitin e kaluar ishte në rajonet e Vardarit, Lindjes dhe Juglindjes – mbi 200, dhe më i ulëti në rajonin Verilindor – më pak se 140.
Sipas komunave, numër më të madh të shkurorëzimeve për 1000 banorë ka pasur në Zërnovc – 888, Lozovë – 500, Rosoman – 461, Gradsko – 437, Dellçevë – 386, Dojran – 363, Gjevgjeli – 319, Kavadar – 316 dhe Qendër -308.
Më pak shkurorëzime për 1000 banorë ka pasur në Vevçan dhe Qendër Zhupë – 0, Sopishtë – 26,3, Likovë – 32,4, Haraçinë – 36, Saraj – 44 dhe Pehçevë – 45,5. (mia.mk)