Një udhëtar hyri rastësisht në një fshat të izoluar në mes të Italisë për të pirë një kafe, por mbeti i shtangur kur dëgjoi se çfarë gjuhe flisnin banorët me njëri-tjetrin.
Një turist i ri po udhëtonte me makinë nëpër zonat malore të Abrucos, në zemër të Italisë. Pasi kishte vozitur me orë të tëra nëpër rrugë të ngushta e të qeta, ai vendosi të ndalonte në një fshat të vogël e të panjohur të quajtur Villa Badessa, sa për të pirë një kafe dhe për të pushuar pak.
Reklamë
Qyteza dukej si çdo fshat tjetër tradicional italian, me shtëpi të vjetra prej guri, rrugica të pastra dhe tabela në gjuhën italiane. Ai u ul në kafenenë e vogël të sheshit kryesor, ku disa burra të moshuar po luanin letra dhe po bisedonin me zë të lartë.
Por, në momentin që veshi i tij kapi fjalët e tyre, ai u ngrit menjëherë në këmbë i habitur. Ata nuk po flisnin italisht, as ndonjë dialekt të jugut. Ata po flisnin një gjuhë që ai e njihte mirë – po flisnin shqip.
I hutuar dhe duke menduar se mos ishin emigrantë të ardhur vitet e fundit nga Kosova apo Shqipëria, ai iu afrua tavolinës së tyre dhe i pyeti në shqip se nga cili qytet kishin ardhur. Përgjigjja e njërit prej pleqve e la pa fjalë: “Ne nuk kemi ardhur kurrë. Këtu kemi lindur ne, baballarët tanë dhe gjyshërit tanë, prej gati 300 vitesh.”
E vërteta që fshihet pas këtij fshati është një nga historitë më të bukura dhe më të pabesueshme të mbijetesës. Në vitin 1743, rreth 18 familje shqiptare nga zona e Himarës dhe Përmetit u detyruan të largoheshin nga trojet e tyre për shkak të pushtimeve të asaj kohe. Mbreti i Napolit u dha atyre këtë tokë të shkretë në malet e Italisë për të ndërtuar shtëpitë e tyre.
Edhe pse ishin vetëm një grusht njerëzish të rrethuar nga miliona italianë, dhe pa asnjë kontakt me atdheun për tre shekuj me radhë, ata bënë një pakt të heshtur: kurrë të mos e harronin gjuhën dhe rrënjët e tyre.
Për 280 vite, brezat u ndërruan, perandoritë ranë, bota ndryshoi, por brenda mureve të atyre shtëpive në mes të Italisë, nënat vazhduan t’u flisnin fëmijëve shqip, kënduan të njëjtat këngë të vjetra dhe ruajtën veshjet tradicionale dhe ritet e tyre sikur koha të kishte ndalur.
Edhe sot e kësaj dite, në hyrje të fshatit, flamuri shqiptar valëvitet krenar krah atij italian, si dëshmi se gjaku dhe gjuha nuk shuhen kurrë, sado larg të të çojë fati.