Një akt përkujtimor në dukje i zakonshëm në Demir Kapi është shndërruar në një nga debatet më të forta politike dhe identitare në Maqedonia e Veriut, shkruan Gazeta Flaka
Organizata lokale e VMRO-DPMNE vendosi lule në Kockoren në Udovë, në nderim të luftëtarëve të rënë kundër fashizmit gjatë Lufta e Dytë Botërore. Por fotografia që shoqëroi këtë akt ndryshoi gjithçka: në vendngjarje dominonin flamujt serbë.
Reagimi ishte i menjëhershëm.
Grupimi joformal në Facebook “Korridor 8” ngriti pyetje që tejkalojnë një ceremoni të vetme:
A po instrumentalizohet historia? Kujt i shërbejnë këto simbole? Dhe ku po shkon vendi?
Nga “Sërbski Svet” te Demir Kapi: një vijë që po bëhet më e dukshme
Vetëm disa muaj më parë, në shtator 2025, deklaratat dhe aktivitetet zyrtare nga autoritete në Serbia, të lidhura me konceptin e ashtuquajtur “Sërbski Svet”, shkaktuan reagime të forta në opinionin publik në vend.
Sot, sipas kritikëve, pamjet nga Demir Kapi duken si një vazhdimësi simbolike e asaj narrative.
“Dje erdhën si projekt politik, sot shfaqen përmes simbolikës brenda vetë vendit” – është mesazhi që po qarkullon gjerësisht në rrjete sociale.
Përkujtimet e luftës antifashiste kanë qenë historikisht një element bashkues. Ato lidhen me periudhën e Lufta Nacionalçlirimtare në Jugosllavi, ku identiteti kolektiv ndërtohej mbi rezistencën ndaj pushtuesve.
Por sot, interpretimi i kësaj historie nuk është më i njëjtë.
Prania e flamujve serbë në një përkujtim brenda territorit të vendit, për disa është vazhdimësi historike, e për të tjerë është sinjal politik dhe provokim simbolik.
Historia si front i ri politik
Rasti i Demir Kapisë tregon qartë se historia nuk është më vetëm kujtesë – ajo është kthyer në një fushëbetejë politike.
Debati nuk është vetëm për një fotografi, por për tri çështje thelbësore: përdorimin e historisë për qëllime politike, përplasjen e narrativave identitare, dhe orientimin strategjik të vendit.
Në një kohë kur Maqedonia e Veriut synon integrimin në Bashkimi Evropian, këto zhvillime hapin dilema të reja për drejtimin e saj.
Ngjarja në Demir Kapi nuk është incident i izoluar. Ajo është simptomë e një tensioni më të thellë brenda shoqërisë.
Sepse sot, pyetja nuk është vetëm çfarë ndodhi dje.
Por: kush po e shkruan historinë sot – dhe për çfarë të ardhmeje? Gazeta Flaka